PHP

<?php … ?>●●●

<?php  kod  ?>

Skrypt PHP wstawiasz w plik .php (index.php); wokół niego zwykły HTML. Serwer (Apache z XAMPP) wykonuje kod, a przeglądarce wysyła gotowy HTML.

<?php
  echo "<p>Witaj</p>";
?>

Uwaga. Plik uruchamiaj przez http://localhost/folder/index.php, nie przez dwukrotne kliknięcie. Folder zadania w htdocs.

Zmienne, echo●●●

$nazwa = wartość;   echo "tekst";   echo $x;

Zmienne zaczynają się od $. echo wypisuje tekst i HTML na stronę. Kropka (.) skleja napisy; w cudzysłowie zmienna jest podstawiana.

$cena = 12;
echo "<p>Cena: " . $cena . " zł</p>";
echo "<p>Cena: $cena zł</p>";

Operatory●●○

+ − * / %   .   == ===   != <>   && ||   !

Arytmetyczne, sklejanie napisów (.), porównania, logiczne. W obliczeniach cen: iloczyn, suma, połowa ceny (/ 2).

$wartosc = $dorosli * $cena + $dzieci * $cena / 2;

if … else●●○

if (warunek) { … } elseif (inny) { … } else { … }

Instrukcja warunkowa. W arkuszach: „w przypadku opony letniej obraz lato.png, w przypadku zimowej zima.png”, „w przeciwnym wypadku wyświetla ‘Wprowadź wszystkie dane’”.

if ($wiersz["polubienia"] > 40) {
  echo "<p>Wiele osób polubiło ten obraz</p>";
} else {
  echo "<p>Autor: …</p>";
}

for, while, foreach●●○

for ($i = 1; $i <= 20; $i++) { … }   while (warunek) { … }

Pętle. for — znana liczba powtórzeń (np. „wyświetla 20 razy grafikę”); while — dopóki są dane (wiersze z bazy); foreach — po elementach tablicy.

for ($i = 1; $i <= 20; $i++) {
  echo "<img src='obraz.png' alt='obraz'>";
}

Tablice○○○

$t = ["a", "b"];   $t[0]   $w["nazwa"]   count($t)

Indeksowane od 0 albo asocjacyjne (klucz => wartość). count() — liczba elementów.

$miesiace = ["styczeń", "luty", "marzec"];
echo $miesiace[1];   // luty

Funkcje liczbowe i tekstowe●○○

round()  floor()  ceil()  rand(a, b)  strlen()  strtoupper()  substr()  str_replace()  explode()  date()

round(x, 2) — zaokrągla; floor/ceil — w dół/w górę; rand(a, b) — losowa całkowita; strlen — długość; substr($s, od, ile) — fragment; strtolower/strtoupper — wielkość liter; date("Y-m-d") — bieżąca data.

$kod = strtolower(substr($imie, 0, 2) . substr($nazwisko, 0, 2));
$cena2 = round($cena * 0.85, 2);

mysqli_connect●●●

$polaczenie = mysqli_connect("localhost", "root", "", "baza");

Łączy z serwerem: serwer, użytkownik, hasło, nazwa bazy. Zwraca identyfikator połączenia lub FALSE. W arkuszach: localhost, root bez hasła, baza o podanej nazwie.

$polaczenie = mysqli_connect("localhost", "root", "", "samochody");

Uwaga. Hasło puste: "". Nazwa bazy dokładnie jak w phpMyAdmin (z zadania).

mysqli_select_db●●●

mysqli_select_db($polaczenie, "baza");

Wybiera bazę, gdy nie podano jej w mysqli_connect. Zwraca TRUE/FALSE.

mysqli_select_db($polaczenie, "biblioteka");

mysqli_query●●●

$wynik = mysqli_query($polaczenie, "SELECT …");

Wysyła zapytanie do bazy. Dla SELECT zwraca zbiór wyników; dla INSERT/UPDATE/DELETE — TRUE/FALSE. „Wysyła do bazy danych zapytanie 3”.

$zapytanie = "SELECT nazwa, cena FROM towary";
$wynik = mysqli_query($polaczenie, $zapytanie);

Uwaga. Zapytanie przepisz z pliku kwerendy.txt. „Zmodyfikowane zapytanie” — podstaw wartość z formularza w warunku WHERE.

mysqli_fetch_row●●●

while ($wiersz = mysqli_fetch_row($wynik)) { … $wiersz[0] … }

Pobiera kolejny wiersz wyniku jako tablicę indeksowaną numerami kolumn (0, 1, 2…). Po ostatnim wierszu zwraca FALSE — pętla while kończy się sama.

while ($wiersz = mysqli_fetch_row($wynik)) {
  echo "<li>" . $wiersz[0] . " - " . $wiersz[1] . "</li>";
}

mysqli_fetch_array / _assoc●●●

$wiersz = mysqli_fetch_array($wynik);   $wiersz["nazwa"]

Kolejny wiersz jako tablica z kluczami numerycznymi i nazwami kolumn (fetch_array) lub tylko nazwami (fetch_assoc). Zwraca FALSE, gdy nie ma więcej wierszy.

while ($wiersz = mysqli_fetch_assoc($wynik)) {
  echo $wiersz["nazwa"] . " " . $wiersz["cena"];
}

mysqli_num_rows, mysqli_num_fields●●●

mysqli_num_rows($wynik)   mysqli_num_fields($wynik)

Liczba wierszy i kolumn w wyniku zapytania. Przydatne do sprawdzenia, czy zapytanie coś zwróciło, oraz do pętli po kolumnach.

if (mysqli_num_rows($wynik) > 0) { … }

mysqli_error●●●

echo mysqli_error($polaczenie);

Tekst komunikatu o błędzie ostatniej operacji — pomoc przy debugowaniu błędnego zapytania.

mysqli_query($polaczenie, $zapytanie) or die(mysqli_error($polaczenie));

Uwaga. W PHP 8.1 i nowszym błąd zapytania domyślnie zgłaszany jest wyjątkiem (mysqli_sql_exception) i komunikat widać od razu na stronie — warunek if (!$wynik) i or die() się wtedy nie wykonają. mysqli_error zwraca tekst błędu, gdy tryb wyjątków jest wyłączony: mysqli_report(MYSQLI_REPORT_OFF). W większości arkuszy sprawdzanie, czy operacja się powiodła, nie jest wymagane.

mysqli_close●●●

mysqli_close($polaczenie);

Zamyka połączenie. Wymagane na końcu skryptu: „Na końcu działania skrypt zamyka połączenie z serwerem”.

mysqli_close($polaczenie);

Styl obiektowy mysqli

$p = new mysqli("localhost", "root", "", "baza");   $p->query(…)   $w->fetch_assoc()   $p->close();

Ta sama biblioteka w zapisie obiektowym — równoważny, jeśli jest spójny w całym skrypcie. Rozwiązania wzorcowe CKE korzystają z obu zapisów.

$p = new mysqli("localhost", "root", "", "baza");
$wynik = $p->query("SELECT nazwa FROM towary");
while ($w = $wynik->fetch_assoc()) { echo $w["nazwa"]; }
$p->close();

Występuje w rozwiązaniach wzorcowych CKE

mysqli_real_escape_string

mysqli_real_escape_string($polaczenie, $tekst)

Zabezpiecza dane z formularza przed wstrzyknięciem SQL (ucieczka apostrofów). W arkuszach nie jest wymagana, ale to dobry nawyk; docelowo używa się zapytań przygotowanych.

$imie = mysqli_real_escape_string($polaczenie, $_POST["imie"]);

$_POST●●●

$_POST["nazwa_pola"]

Tablica z danymi wysłanymi formularzem metodą post. Kluczem jest atrybut name kontrolki; wartość select/radio to jej value.

$miejsce = $_POST["miejsce"];
$dorosli = $_POST["dorosli"];

isset()●○○

if (isset($_POST["przycisk"])) { … }

TRUE, gdy zmienna istnieje — tak sprawdzasz, czy formularz wysłał dane („wykonywany tylko, gdy formularz wysłał dane”). Funkcja jest w tabeli pomocniczej arkusza.

if (isset($_POST["miejsce"])) {
  // zapytanie zmodyfikowane danymi z formularza
}

Uwaga. Wzorzec „tylko jeżeli wysłano formularz”: najpierw isset, dopiero potem zapytanie. Przy braku danych strona wyświetla się bez wyniku.

$_GET●○○

index.php?id=3   →   $_GET["id"]

Parametry z adresu URL (odnośnik z ?id=…). Używane np. do szczegółów rekordu lub usuwania wiersza przez link.

$id = $_GET["id"];
$wynik = mysqli_query($polaczenie, "SELECT * FROM potrawy WHERE id = $id");

Uwaga. Tabela „Metoda GET i odnośniki” pojawiła się w arkuszach 2026. W odnośnikach generowanych pętlą: echo "<a href='przepisy.php?id=" . $w[0] . "'>…</a>";

Zapytanie zmodyfikowane danymi z formularza●●○

"SELECT … WHERE kolumna = '$zmienna'"

Wartość z formularza wstawiasz do warunku zapytania. Tekst w apostrofach, liczbę bez. Skrypt łączy napisy kropką lub podstawia zmienną w cudzysłowie.

$zapytanie = "SELECT nazwa, cena FROM towary WHERE nazwa = '" . $_POST["towar"] . "'";

INSERT z formularza●○○

mysqli_query($p, "INSERT INTO t (a, b) VALUES ('$a', '$b')");

Dane z formularza zapisujesz do bazy zapytaniem INSERT; po wykonaniu wyświetlasz potwierdzenie („Dane uczestnika … zostały dodane”). Klucz główny AUTO_INCREMENT wstaw jako NULL albo pomiń kolumnę.

$zapytanie = "INSERT INTO uczestnicy (imie, nazwisko, wiek) VALUES ('$imie', '$nazwisko', $wiek)";
mysqli_query($polaczenie, $zapytanie);
echo "<p>Dane uczestnika $imie $nazwisko zostały dodane</p>";

DELETE przez odnośnik●○○

<a href="index.php?usun=5">Usuń</a>

Odnośnik z parametrem GET wywołuje na tej samej stronie zapytanie DELETE dla wskazanego id.

if (isset($_GET["usun"])) {
  mysqli_query($polaczenie, "DELETE FROM zadania WHERE id_zadania = " . $_GET["usun"]);
}

Lista z wyników●●○

<ul> + while + <li>

Wypisanie wszystkich zwróconych rekordów jako elementów listy. Skrypt ma wypisać tyle wierszy, ile zwróci zapytanie — nie na sztywno.

echo "<ul>";
while ($w = mysqli_fetch_row($wynik)) {
  echo "<li>$w[0] $w[1]</li>";
}
echo "</ul>";

Lista rozwijana z bazy●●○

<select> + while + <option value="id">nazwa</option>

Każdy wiersz wyniku staje się opcją: id trafia do atrybutu value, nazwa jest treścią opcji. Po wysłaniu formularza używasz $_POST[...] jako id.

echo "<select name='towar'>";
while ($w = mysqli_fetch_row($wynik)) {
  echo "<option value='$w[0]'>$w[1]</option>";
}
echo "</select>";

Tabela z wyników●○○

wiersz <tr><th> w HTML + while + <tr><td>

Wiersz nagłówkowy zapisz w HTML, a wiersze danych dołóż w pętli; każdą kolumnę w osobnym td.

echo "<table><tr><th>Nr</th><th>Nazwa</th></tr>";
while ($w = mysqli_fetch_row($wynik)) {
  echo "<tr><td>$w[0]</td><td>$w[1]</td></tr>";
}
echo "</table>";

Bloki z obrazem●○○

<div class="klasa"><img src="pole" alt="…"><h4>…</h4></div>

Dla każdego rekordu osobny blok (z klasą CSS), a w nim obraz o nazwie z bazy, nagłówki i paragrafy. Nazwę pliku może też tworzyć skrypt (kod + „.jpg”).

while ($w = mysqli_fetch_row($wynik)) {
  echo "<div class='opona'>";
  echo "<img src='$w[0].jpg' alt='kurs'>";
  echo "<h4>Opona: $w[1] $w[2]</h4>";
  echo "</div>";
}

Pojedynczy rekord●●○

$w = mysqli_fetch_row($wynik);   echo $w[0];

Gdy zapytanie zwraca jeden wiersz (np. po id), pobierasz go raz, bez pętli.

$w = mysqli_fetch_row($wynik);
echo "<h2>$w[0] model $w[1]</h2>";

Warunkowy wygląd rekordu●○○

if ($w["sezon"] == "letnia") { … }

W zależności od wartości pola wybierz obraz lub tekst (np. opona letnia → lato.png, zimowa → zima.png).

if ($sezon == "letnia") $obraz = "lato.png";
elseif ($sezon == "zimowa") $obraz = "zima.png";
else $obraz = "uniwer.png";

Odświeżanie strony●○○

header("Refresh: 10");   <meta http-equiv="refresh" content="10">

Automatyczne ponowne wczytanie strony co n sekund („Strona jest odświeżana co 10 sekund”). header() musi być wywołany przed jakimkolwiek wypisaniem treści.

<?php header("Refresh: 10"); ?>

setcookie, $_COOKIE○○○

setcookie("ciastko", "1", time() + 3600);   $_COOKIE["ciastko"]

Zapis i odczyt ciasteczka. Trzeci parametr — czas wygaśnięcia jako znacznik czasu (time() + 3600 = godzina). setcookie przed jakąkolwiek treścią.

if (!isset($_COOKIE["ciastko"])) {
  setcookie("ciastko", "1", time() + 3600);
  echo "Witaj po raz pierwszy";
}

Uwaga. Pojawiło się w arkuszu z 2019 roku; od 2023 nie wystąpiło w opisach zadań, ale pozostaje w podstawie programowej.

session_start, $_SESSION●○○

session_start();   $_SESSION["login"] = "ania";

Sesja — dane zapamiętane po stronie serwera między odsłonami strony. session_start() na początku pliku.

<?php
session_start();
$_SESSION["koszyk"] = 3;
?>

include / require

require "polaczenie.php";

Dołącza inny plik PHP — wspólny kod połączenia z bazą w jednym miejscu.

require "polaczenie.php";

Występuje w rozwiązaniach wzorcowych CKE

Pliki: file_put_contents

file_put_contents("plik.txt", $tekst, FILE_APPEND);

Zapis tekstu do pliku (z dopisywaniem). W starszych zadaniach m.in. licznik odwiedzin.

file_put_contents("licznik.txt", $wartosc);

Występuje w rozwiązaniach wzorcowych CKE